Het stookseizoen komt eraan. Hoe moet dat met onze lage gasvoorraad?

Over een paar weken gaat in miljoenen Nederlandse huizen de verwarming aan. Dat gebeurt dit jaar bij de laagste gasvoorraad sinds 2011, en bij prijzen die voor nieuwe contracten al bijna €600 per jaar hoger liggen dan in februari.

‍

Wat we nu zien

In augustus zijn de Nederlandse gasopslagen voor 45,3% gevuld. Dat is de laagste vulgraad sinds 2011, en in het tempo van augustus haalt Nederland de 70% deze winter niet: daarvoor zou het vullen 1,3 keer zo snel moeten.

Dat komt niet uit de lucht vallen. De grote opslagen Norg en Grijpskerk zijn op 1 april 2026 leeg opgeleverd, en het vullen van onze gasvoorraden is het werk van commerciële partijen die er op dit moment te weinig aan verdienen om het zelf te doen.

Dat komt omdat gas op de markt duurder is geworden. Sinds het conflict rond de Straat van Hormuz opliep, ging de prijs van ~€30 naar meer dan €65 per megawattuur, het hoogste niveau sinds begin 2023. Deze hogere prijs is inmiddels verwerkt in de huidige energiecontracten.

Wie nu een nieuw vast contract afsluit, betaalt gemiddeld €1,52 per kuub gas. In februari was dat nog €1,20. Bijna 27% erbij, en daarmee is een nieuw vast contract bijna €600 per jaar duurder dan een half jaar terug. Verbruik je 1.000 tot 1.500 kuub, dan is dat €300 tot €450 extra puur door je gasverbruik, met nog ongeveer €125 erbij voor stroom bij 2.500 kWh per jaar.

Dit is geen voorspelling, dit staat al op de contracten die deze maand worden afgesloten.

‍

‍

Het stookseizoen moet nog beginnen

Al die cijfers gaan over dit moment. En dit moment is het rustigste van het jaar: er wordt nu vrijwel niet gestookt, dus de vraag naar gas ligt op zijn laagst. Wij kunnen dat wel meten. Elke Quatt-warmtepomp houdt de buitentemperatuur bij en registreert wanneer hij aanslaat. Zo weten wij exact wanneer het stookseizoen begint en de druk op onze gasvoorraad zal toenemen.

Eén koude dag heeft nog geen impact. Een huis dat een week lang warm is geweest, koelt niet af van één frisse dinsdag, en dan blijft de verwarming gewoon uit. Pas als het een paar dagen achter elkaar kouder is, koelt zo'n huis door en gaat de thermostaat omhoog. Daarom kijken we niet naar de temperatuur van vandaag, maar naar het gemiddelde van de afgelopen drie dagen. Rond de 12,6 graden slaat dat om: zakt de gemiddelde temperatuur daaronder, dan gaan Nederlandse huizen beginnen met stoken.

De stand op 30 augustus: dat driedaags gemiddelde staat op 17,1 graden. We zitten er dus nog ruim vier graden boven.

In de week van 30 augustus had 6,7% van de warmtepompen een verwarmingscyclus, tegen ongeveer 4% in de voorgaande zomermaanden. Half mei, toen het een week gemiddeld 8 graden was, verwarmde 85% van de vloot.

Het stookseizoen begint niet op één moment. Het stottert: koude periodes die steeds langer worden, tot ze niet meer stoppen. En dat zien we dit jaar nog niet gebeuren, maar houden we wel wekelijks in de gaten.

‍

Wat er gebeurt als het stookseizoen begint

Zoals het er nu naar lijkt begint Nederland het stookseizoen met de laagste gasopslag sinds 2011 met de hoogste gasprijzen sinds begin 2023. Terwijl het echte stoken van woningen nog moet beginnen. We zitten nu immers nog maar op zo'n 6,7% van onze warmtepompen die in enige mate stoken.

Zodra het gemiddelde over drie dagen onder de 12,6 graden zakt, begint het stookseizoen en gaat de vraag naar gas in korte tijd hard omhoog. Onze warmtepompen laten zien hoe snel dat gaat: het aandeel warmtepompen dat verwarmt kan in één week van 6,7% naar 85% springen zoals we ook in mei dit jaar andersom zagen gebeuren. Afhankelijk van je energiecontract kan dit grote impact hebben op je maandelijkse kosten. Maar wat is deze impact precies? En wat kan je doen om de impact te verkleinen?

Bij een normale winter hoeft dat geen probleem te worden, en Gasunie zegt dat zelf ook. Niemand kan je vertellen wat het wordt. Wat je wél weet, is dat de marge kleiner is dan normaal, en dat koude of een verstoring dus zwaarder aankomt dan in andere jaren.

‍

Hoe je je hierop voorbereidt

Aan de vulgraad van de Nederlandse gasopslag en aan de prijs op de Europese gasmarkt kun je niets veranderen. Aan wat jij straks voor je energie betaalt wel. Drie stappen die je helpen je voor te bereiden op deze winter:

‍

1. Zoek op wanneer je contract afloopt

‍Dat kost je dertig seconden, check het in je energie-app of online, want dit bepaalt of je nu actie moet nemen. Loopt je vaste contract nog twee jaar, dan zit je deze winter goed. Loopt hij binnen een paar maanden af, dan ben je precies de groep die dit gaat merken.

En dat is een grote groep. Volgens de ACM stapt 15 tot 20% van de Nederlandse huishoudens per jaar over van energieleverancier, en ongeveer een derde van die overstappers doet dat in november, december of januari. De drukste overstapmaanden vallen dus precies samen met de winter waarin we nu hoge gasprijzen zien.

Daar komt bij dat ongeveer een kwart van de huishoudens nog nooit is overgestapt. Die zitten al jaren bij dezelfde leverancier en merken een prijsstijging pas als hun contract vanzelf afloopt. Volgens de ACM laten huishoudens die niet overstappen gemiddeld zo'n €400 per jaar liggen, en dat was gerekend vóór de stijging van gas deze zomer.

‍

2. Weet wat er op die einddatum gebeurt

‍Dit is waar de meeste mensen zich op verkijken. Er zijn drie mogelijkheden, en ze schelen honderden euro's per jaar.

Je doet niets. Je leverancier zet je automatisch over op een variabel contract. Dat volgt de prijzen van de markt, kan meerdere keren per jaar veranderen en ligt vaak hoger dan een vast of dynamisch energiecontract. In de energiesector heet dat niet voor niets een slaperstarief.

Je verlengt bij je eigen leverancier. Je krijgt de prijs van dát moment, niet je oude energietarief. Dat is vaak de denkfout: verlengen voelt als hetzelfde houden, maar je koopt opnieuw in tegen de huidige prijzen. Wie in het voorjaar bijtekent, koopt in tegen de prijs die geldt ná de winter.

Je stapt over. Ook dan betaal je de prijs van dat moment, maar je kunt wel kiezen. En daar kun je iets doen wat weinig mensen weten.

Ongeveer een kwart van de huishoudens is nog nooit overgestapt. Volgens de ACM laten zij gemiddeld €400 per jaar liggen, en dat was gerekend vóór de gasstijging van deze zomer.

‍

‍

3. Verlaag hoeveel gas je huis nodig heeft‍

Dit is het enige waar je echt aan kunt draaien, want het helpt je kosten te verlagen ongeacht wat de prijs doet. Thermostaat een graad lager, korter douchen, alleen de woonkamer stoken. Dat werkt, maar je merkt het elke dag van de winter. Isoleren kost je geen comfort, maar is ingrijpend en verdient zich langzaam terug.

Met een warmtepomp verlaag je je gasverbruik zonder dat je inlevert op comfort. Geen trui aan, geen deuren dicht, geen graadje lager. De thermostaat blijft staan waar hij staat en het huis is gewoon warm.

Met Hybrid bespaar je gemiddeld 80% van het gas dat je aan verwarming kwijt bent, terwijl je bestaande cv-ketel blijft hangen. Vervangen hoeft niet. Wil je liever meteen van het gas af? Dan vervangt All-Electric je cv-ketel helemaal, en gebruik je voor verwarming én warm water geen gas meer.

‍

Wat er met onze gasvoorraad gebeurt, wordt de komende maanden duidelijk, en daar heb jij geen invloed op. Hoeveel gas jouw huis in de winter nog vraagt, bepaal je nu.

‍